Micron Document
<!DOCTYPE html>
<html class="client-nojs vector-feature-language-in-header-enabled vector-feature-language-in-main-page-header-disabled vector-feature-page-tools-pinned-disabled vector-feature-toc-pinned-clientpref-0 vector-toc-not-available vector-feature-main-menu-pinned-disabled vector-feature-limited-width-clientpref-1 vector-feature-limited-width-content-enabled vector-feature-custom-font-size-clientpref-1 vector-feature-appearance-pinned-clientpref-0 vector-feature-night-mode-enabled skin-theme-clientpref-os vector-sticky-header-enabled" lang="fr" dir="ltr"><head>
<meta charset="UTF-8">
<title>Insecta (classification phylogénétique)</title>
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<link rel="icon" type="image/png" href="./_res_/favicon.png">
<link rel="canonical" href="https://fr.wikipedia.org/wiki/Insecta_(classification_phylog%C3%A9n%C3%A9tique)"> <link href="./_mw_/ext.cite.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.wikimediamessages.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/mediawiki.page.gallery.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.icons.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.search.codex.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<meta name="ResourceLoaderDynamicStyles" content="">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/site.styles.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/noscript.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/footer.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/vector-2022.css">
</head>
<body class="skin--responsive skin-vector skin-vector-search-vue mediawiki ltr sitedir-ltr mw-hide-empty-elt ns-0 ns-subject page-Insecta_classification_phylogénétique rootpage-Insecta_classification_phylogénétique skin-vector-2022 action-view">
<div class="mw-page-container">
<div class="mw-page-container-inner">
<div class="mw-content-container">
<main id="content" class="mw-body">
<header class="mw-body-header vector-page-titlebar">
<h1 id="firstHeading" class="firstHeading mw-first-heading"><span class="mw-page-title-main">Insecta (classification phylogénétique)</span></h1>
</header>
<a id="top"></a>
<div id="bodyContent" class="vector-body ve-init-mw-desktopArticleTarget-targetContainer" aria-labelledby="firstHeading" data-mw-ve-target-container="">
<div id="contentSub">
<div id="mw-content-subtitle"></div>
</div>
<div id="mw-content-text" class="mw-body-content mw-content-ltr" lang="fr" dir="ltr"><div class="mw-content-ltr mw-parser-output" lang="fr" dir="ltr">
<p>Cette page a pour objet de présenter un arbre phylogénétique des <i><b><a href="Insecta" class="mw-redirect" title="Insecta">Insecta</a></b></i> (<i>Ectognatha</i>, Insectes), c'est-à-dire un cladogramme mettant en lumière les relations de parenté existant entre leurs différents groupes (ou taxa), telles que les dernières analyses reconnues les proposent. Ce n'est qu'une possibilité, et les principaux débats qui subsistent au sein de la communauté scientifique sont brièvement présentés ci-dessous, avant la bibliographie.
</p>

<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Arbre_phylogénétique"><span id="Arbre_phylog.C3.A9n.C3.A9tique"></span>Arbre phylogénétique</h2></div>
<p>Le cladogramme présenté ici ne possède qu'une valeur indicative. Il n'est pas forcément consensuel, et on peut toujours se référer à la bibliographie au bas de l'article.
</p><p>Le symbole <b>▲</b> renvoie à la partie immédiatement supérieure de l'arbre phylogénétique du vivant. Le signe <b>►</b> renvoie à la classification phylogénétique du groupe considéré. Tout nœud de l'arbre portant plus de deux branches montre une indétermination de la <a href="Phylog%C3%A9nie" title="Phylogénie">phylogénie</a> interne du groupe considéré.
</p><p>Les habitudes typographiques des botanistes et des zoologistes sont différentes. Ici, par commodité de lecture, et certains groupes actuels relevant des deux domaines traditionnels, les noms de taxons supérieurs au genre sont tous écrits en caractères droits, les noms de genres ou d'espèces en italiques.
</p><p>À la suite d'un <a href="Taxon" title="Taxon">taxon</a>, sa période d'apparition, quand elle est connue, peut être indiquée suivant la légende suivante&nbsp;:
(<i><a href="Pl%C3%A9istoc%C3%A8ne" title="Pléistocène">Plé</a></i>)&nbsp;: <a href="Pl%C3%A9istoc%C3%A8ne" title="Pléistocène">Pléistocène</a>&nbsp;; (<i><a href="Plioc%C3%A8ne" title="Pliocène">Pli</a></i>)&nbsp;: <a href="Plioc%C3%A8ne" title="Pliocène">Pliocène</a>&nbsp;; (<i><a href="Mioc%C3%A8ne" title="Miocène">Mio</a></i>)&nbsp;: <a href="Mioc%C3%A8ne" title="Miocène">Miocène</a>&nbsp;; (<i><a href="Oligoc%C3%A8ne" title="Oligocène">Oli</a></i>)&nbsp;: <a href="Oligoc%C3%A8ne" title="Oligocène">Oligocène</a>&nbsp;; (<i><a href="%C3%89oc%C3%A8ne" title="Éocène">Éoc</a></i>)&nbsp;: <a href="%C3%89oc%C3%A8ne" title="Éocène">Éocène</a>&nbsp;; (<i><a href="Pal%C3%A9oc%C3%A8ne" title="Paléocène">Pal</a></i>)&nbsp;: <a href="Pal%C3%A9oc%C3%A8ne" title="Paléocène">Paléocène</a>&nbsp;; (<i><a href="Cr%C3%A9tac%C3%A9" title="Crétacé">Cré</a></i>)&nbsp;: <a href="Cr%C3%A9tac%C3%A9" title="Crétacé">Crétacé</a>&nbsp;; (<i><a href="Jurassique" title="Jurassique">Jur</a></i>)&nbsp;: <a href="Jurassique" title="Jurassique">Jurassique</a>&nbsp;; (<i><a href="Trias" title="Trias">Tri</a></i>)&nbsp;: <a href="Trias" title="Trias">Trias</a>&nbsp;; (<i><a href="Permien" title="Permien">Per</a></i>)&nbsp;: <a href="Permien" title="Permien">Permien</a>&nbsp;; (<i><a href="Carbonif%C3%A8re" title="Carbonifère">Car</a></i>)&nbsp;: <a href="Carbonif%C3%A8re" title="Carbonifère">Carbonifère</a>&nbsp;; (<i><a href="D%C3%A9vonien" title="Dévonien">Dév</a></i>)&nbsp;: <a href="D%C3%A9vonien" title="Dévonien">Dévonien</a>&nbsp;; (<i><a href="Silurien" title="Silurien">Sil</a></i>)&nbsp;: <a href="Silurien" title="Silurien">Silurien</a>&nbsp;; (<i><a href="Ordovicien" title="Ordovicien">Ord</a></i>)&nbsp;: <a href="Ordovicien" title="Ordovicien">Ordovicien</a>&nbsp;; (<i><a href="Cambrien" title="Cambrien">Camb</a></i>)&nbsp;: <a href="Cambrien" title="Cambrien">Cambrien</a>&nbsp;; (<i><a href="%C3%89diacarien" title="Édiacarien">Edi</a></i>)&nbsp;: <a href="%C3%89diacarien" title="Édiacarien">Édiacarien</a>. Pour plus de précision si possible, (<i>-</i>)&nbsp;: inférieur&nbsp;; (<i>~</i>)&nbsp;: moyen&nbsp;; (<i>+</i>)&nbsp;: supérieur.
</p>
<pre><a href="Arthropoda_(classification_phylog%C3%A9n%C3%A9tique)" title="Arthropoda (classification phylogénétique)">▲</a>
└─o <a href="Insecta" class="mw-redirect" title="Insecta">Insecta</a> ou Ectognatha
├─o <a href="Archaeognatha" title="Archaeognatha">Archaeognatha</a> ou Microcoryphia
└─o <a href="Dicondylia" title="Dicondylia">Dicondylia</a>
├─o <a href="Thysanura" title="Thysanura">Thysanura</a> <i>s.s.</i> ou <a href="Zygentoma" title="Zygentoma">Zygentoma</a>
└─o <a href="Pterygota" title="Pterygota">Pterygota</a>
├─o <a href="Ephemeroptera" title="Ephemeroptera">Ephemeroptera</a>
└─o Metapterygota
├─o <b><a href="Odonatoptera" title="Odonatoptera">Odonatoptera</a></b> <a href="Odonatoptera_(classification_phylog%C3%A9n%C3%A9tique)" title="Odonatoptera (classification phylogénétique)">►</a>
└─o <a href="Neoptera" title="Neoptera">Neoptera</a>
├─o <a href="Polyneoptera" title="Polyneoptera">Polyneoptera</a> ou <a href="Orthopterodea" class="mw-redirect" title="Orthopterodea">Orthopterodea</a>
│ ├─o <b><a href="Dictyoptera" title="Dictyoptera">Dictyoptera</a></b> <a href="Dictyoptera_(classification_phylog%C3%A9n%C3%A9tique)" title="Dictyoptera (classification phylogénétique)">►</a>
│ └─o Anartioptera
│ ├─o Polyplecoptera ou Plecopterida
│ │ ├─o Mystroptera
│ │ │ ├─o <a href="Zoraptera" title="Zoraptera">Zoraptera</a>
│ │ │ └─o <a href="Embiidina" class="mw-redirect" title="Embiidina">Embiidina</a> ou <a href="Embioptera" title="Embioptera">Embioptera</a>
│ │ └─o <a href="Plecoptera" title="Plecoptera">Plecoptera</a>
│ └─o Polyorthoptera
│ ├─o <b><a href="Dermaptera" title="Dermaptera">Dermaptera</a></b> <a href="Dermaptera_(classification_phylog%C3%A9n%C3%A9tique)" title="Dermaptera (classification phylogénétique)">►</a>
│ └─o <a href="Orthopterida" title="Orthopterida">Orthopterida</a>
│ ├─o Notopterodea ou Grylloblattida
│ │ ├─o <a href="Grylloblattodea" title="Grylloblattodea">Grylloblattodea</a>
│ │ └─o <a href="Mantophasmatodea" title="Mantophasmatodea">Mantophasmatodea</a>
│ └─o Panorthoptera
│ ├─o <b><a href="Orthoptera" title="Orthoptera">Orthoptera</a></b> <a href="Orthoptera_(classification_phylog%C3%A9n%C3%A9tique)" title="Orthoptera (classification phylogénétique)">►</a>
│ └─o <a href="Phasmatodea" class="mw-redirect" title="Phasmatodea">Phasmatodea</a> ou <a href="Phasmida" class="mw-redirect" title="Phasmida">Phasmida</a>
└─o Eumetabola
├─o <a href="Paraneoptera" title="Paraneoptera">Paraneoptera</a> ou Hemipterodea
│ ├─o <b><a href="Psocodea" class="mw-redirect" title="Psocodea">Psocodea</a></b> <a href="Psocodea_(classification_phylog%C3%A9n%C3%A9tique)" title="Psocodea (classification phylogénétique)">►</a>
│ └─o Condylognatha
│ ├─o <b><a href="Hemiptera" title="Hemiptera">Hemiptera</a></b> <a href="Hemiptera_(classification_phylog%C3%A9n%C3%A9tique)" title="Hemiptera (classification phylogénétique)">►</a>
│ └─o <a href="Thysanoptera" title="Thysanoptera">Thysanoptera</a>
└─o <a href="Endopterygota" class="mw-redirect" title="Endopterygota">Endopterygota</a> ou <a href="Holometabola" title="Holometabola">Holometabola</a>
├─o Neuropterodea
│ ├─o <b><a href="Coleoptera" title="Coleoptera">Coleoptera</a></b> <a href="Coleoptera_(classification_phylog%C3%A9n%C3%A9tique)" title="Coleoptera (classification phylogénétique)">►</a>
│ └─o <a href="Neuropterida" class="mw-redirect" title="Neuropterida">Neuropterida</a>
│ ├─o <a href="Rhaphidioptera" class="mw-redirect" title="Rhaphidioptera">Rhaphidioptera</a>
│ └─o
│ ├─o <b><a href="Neuroptera" title="Neuroptera">Neuroptera</a></b> <a href="Neuroptera_(classification_phylog%C3%A9n%C3%A9tique)" title="Neuroptera (classification phylogénétique)">►</a>
│ └─o <a href="Megaloptera" title="Megaloptera">Megaloptera</a>
└─o <a href="Mecopterodea" title="Mecopterodea">Mecopterodea</a>
├─o <b><a href="Hymenoptera" title="Hymenoptera">Hymenoptera</a></b> <a href="Hymenoptera_(classification_phylog%C3%A9n%C3%A9tique)" title="Hymenoptera (classification phylogénétique)">►</a>
└─o Panorpida ou Mecopterida
├─o <a href="Amphiesmenoptera" title="Amphiesmenoptera">Amphiesmenoptera</a>
│ ├─o <b><a href="Lepidoptera" title="Lepidoptera">Lepidoptera</a></b> <a href="Lepidoptera_(classification_phylog%C3%A9n%C3%A9tique)" title="Lepidoptera (classification phylogénétique)">►</a>
│ └─o <b><a href="Trichoptera" title="Trichoptera">Trichoptera</a></b> <a href="Trichoptera_(classification_phylog%C3%A9n%C3%A9tique)" title="Trichoptera (classification phylogénétique)">►</a>
└─o Antliophora
├─? <a href="Halteria" title="Halteria">Halteria</a>
│ ├─o <b><a href="Diptera" title="Diptera">Diptera</a></b> <a href="Diptera_(classification_phylog%C3%A9n%C3%A9tique)" title="Diptera (classification phylogénétique)">►</a>
│ └─o <a href="Strepsiptera" title="Strepsiptera">Strepsiptera</a>
└─o <a href="Mecoptera" title="Mecoptera">Mecoptera</a> <i>s.l.</i> <i>(paraphylétique)</i>
└─o <a href="Siphonaptera" title="Siphonaptera">Siphonaptera</a>
</pre>
<style data-mw-deduplicate="TemplateStyles:r223867407">
/* start https://fr.wikipedia.org/ */


.mw-parser-output div.NavFrame{background-color:var(--background-color-base,#fff);border:1px var(--border-color-base,#a2a9b1);border-style:solid;margin-bottom:1em;clear:both}.mw-parser-output div.NavFrame div.NavHead{min-height:1.6em;font-weight:bold;background-color:#efefef;color:var(--color-emphasized,#000);text-align:center}.mw-parser-output div.NavContent{display:block;margin:0;text-align:left}body:not(.mw-mf) .mw-parser-output div.NavFrame{padding:2px;text-align:center;border-collapse:collapse;font-size:95%}body:not(.mw-mf) .mw-parser-output div.NavPic{padding:2px;float:left}body:not(.mw-mf) .mw-parser-output div.NavEnd{height:0;clear:both}@media screen{html.skin-theme-clientpref-night .mw-parser-output div.NavFrame div.NavHead{background-color:#27292d}html.skin-theme-clientpref-night .mw-parser-output table div.NavFrame a{color:#88a3e8}html.skin-theme-clientpref-night .mw-parser-output table div.NavFrame a.new{color:#fd7865}}@media screen and (prefers-color-scheme:dark){html.skin-theme-clientpref-os .mw-parser-output div.NavFrame div.NavHead{background-color:#27292d}html.skin-theme-clientpref-os .mw-parser-output table div.NavFrame a{color:#88a3e8}html.skin-theme-clientpref-os .mw-parser-output table div.NavFrame a.new{color:#fd7865}}


/* end https://fr.wikipedia.org/ */
</style><div class="NavFrame" style="" title="[afficher]/[masquer]">
<div class="NavHead" style="">Article développé</div>
<div class="NavContent" style="">
<pre><a href="Arthropoda_(classification_phylog%C3%A9n%C3%A9tique)" title="Arthropoda (classification phylogénétique)">▲</a>
└─o <a href="Insecta" class="mw-redirect" title="Insecta">Insecta</a> ou Ectognatha
├─o <a href="Archaeognatha" title="Archaeognatha">Archaeognatha</a> ou Microcoryphia
│ ├─? <i>Cercopodata</i> (éteint)
│ └─o
│ ├─? <a href="Monura" class="mw-redirect" title="Monura">Monura</a> ou Dasyleptidae (éteint)
│ └─o Machiloidea
│ ├─? <i>Triassomachilis</i> (éteint)
│ ├─o Meinertellidae
│ └─o <a href="Machilidae" title="Machilidae">Machilidae</a>
│ ├─o <a href="Machilinae" title="Machilinae">Machilinae</a>
│ └─o <a href="Petrobiinae" title="Petrobiinae">Petrobiinae</a>
└─o <a href="Dicondylia" title="Dicondylia">Dicondylia</a>
├─o <a href="Thysanura" title="Thysanura">Thysanura</a> <i>s.s.</i> ou <a href="Zygentoma" title="Zygentoma">Zygentoma</a>
│ ├─o <i>Tricholepidion</i>
│ └─o
│ ├─o <i><a href="Lepidothrix" title="Lepidothrix">Lepidothrix</a></i> (éteint)
│ └─o Euzygentoma
│ ├─o
│ │ ├─o Maindroniidae
│ │ └─o <a href="Lepismatidae" title="Lepismatidae">Lepismatidae</a>
│ └─o
│ ├─? <i>Onychomachilis</i> (éteint)
│ ├─o Nicoletiidae
│ └─o Ateluridae
└─o <a href="Pterygota" title="Pterygota">Pterygota</a>
├─o <a href="Ephemeroptera" title="Ephemeroptera">Ephemeroptera</a>
│ ├─o Synthonopterodea (éteint)
│ │ ├─o Syntonopteridae (éteint)
│ │ └─o Bojophlebiidae (éteint)
│ └─o Plectoptera ou Euephemeroptera
│ ├─o Proterismatoidea (éteint)
│ │ ├─o Protereismatidae (éteint)
│ │ ├─o Misthodotidae (éteint)
│ │ ├─o Jarmilidae (éteint)
│ │ ├─o Oboriphlebiidae (éteint)
│ │ └─o Palingeniopsidae (éteint)
│ └─o
│ ├─? <i>Thuringopteryx</i> (éteint)
│ ├─o Litophlebiidae (éteint)
│ ├─o Mesoplectopteridae (éteint)
│ ├─o Mesephemeridae (éteint)
│ └─o
│ ├─o Tintoriniidae (éteint)
│ └─o Euplectoptera
│ ├─? Hexagenitidae (éteint)
│ ├─? Paedephemeridae (éteint)
│ ├─o Carapacea ou Baetoidea
│ │ ├─o <a href="Baetidae" title="Baetidae">Baetidae</a>
│ │ ├─o Oniscigastridae
│ │ ├─o Ameletopsidae
│ │ └─o <a href="Ametropodidae" class="mw-redirect" title="Ametropodidae">Ametropodidae</a>
│ ├─o <a href="Pisciforma" title="Pisciforma">Pisciforma</a>
│ │ ├─o <a href="Siphlonuridae" title="Siphlonuridae">Siphlonuridae</a>
│ │ └─o
│ │ ├─? Epeoromimidae (éteint)
│ │ └─o
│ │ ├─? Aenigephemeridae (éteint)
│ │ └─o <a href="Heptagenioidea" title="Heptagenioidea">Heptagenioidea</a>
│ │ ├─o Coloburiscidae
│ │ ├─o <a href="Heptageniidae" title="Heptageniidae">Heptageniidae</a>
│ │ ├─o <a href="Isonychiidae" class="mw-redirect" title="Isonychiidae">Isonychiidae</a>
│ │ └─o <a href="Oligoneuriidae" title="Oligoneuriidae">Oligoneuriidae</a>
│ └─o <a href="Furcatergalia" title="Furcatergalia">Furcatergalia</a>
│ ├─o Pannota
│ │ ├─o Caenoidea
│ │ │ ├─o <a href="Caenidae" title="Caenidae">Caenidae</a>
│ │ │ ├─o <a href="Prosopistomatidae" title="Prosopistomatidae">Prosopistomatidae</a>
│ │ │ ├─o Baetiscidae
│ │ │ └─o Neoephemeridae
│ │ └─o
│ │ ├─? Mesonetidae (éteint)
│ │ └─o Ephemerelloidea
│ │ ├─o <a href="Ephemerellidae" title="Ephemerellidae">Ephemerellidae</a>
│ │ ├─o <a href="Leptohyphidae" title="Leptohyphidae">Leptohyphidae</a>
│ │ └─o <a href="Tricorythidae" title="Tricorythidae">Tricorythidae</a>
│ └─o
│ ├─o <a href="Lanceolata" title="Lanceolata">Lanceolata</a> ou <a href="Leptophlebiidae" title="Leptophlebiidae">Leptophlebiidae</a>
│ ├─o
│ │ ├─o Torephemeridae (éteint)
│ │ └─o Palpotarsa ou <a href="Behningiidae" title="Behningiidae">Behningiidae</a>
│ └─o Scapphodonta ou <a href="Ephemeroidea" title="Ephemeroidea">Ephemeroidea</a>
│ ├─? Palaeoanthidae (éteint)
│ ├─o <a href="Ephemeridae" title="Ephemeridae">Ephemeridae</a>
│ ├─o Euthyplociidae
│ ├─o <a href="Polymitarcyidae" title="Polymitarcyidae">Polymitarcyidae</a>
│ ├─o Palingeniidae
│ └─o <a href="Potamanthidae" title="Potamanthidae">Potamanthidae</a>
└─o
├─? Protephemeroptera ou Triplosobidae (éteint)
└─o Metapterygota
├─? <i>Rhyniognatha</i> (éteint)
├─o <b><a href="Odonatoptera" title="Odonatoptera">Odonatoptera</a></b> <a href="Odonatoptera_(classification_phylog%C3%A9n%C3%A9tique)" title="Odonatoptera (classification phylogénétique)">►</a>
├─o Palaeodictyopteroida (éteint)
│ ├─? <a href="Spilapteridae" title="Spilapteridae">Spilapteridae</a> (éteint)
│ ├─? <a href="Palaeodictyoptera" title="Palaeodictyoptera">Palaeodictyoptera</a> (éteint)
│ │ ├─o Dictyoneuridae (éteint)
│ │ ├─o Lithomanteidae (éteint)
│ │ ├─o Megaptilidae (éteint)
│ │ ├─o Lycocercidae (éteint)
│ │ ├─o Graphiptilidae (éteint)
│ │ ├─o Breyeriidae (éteint)
│ │ ├─o Tchirkovaeidae (éteint)
│ │ ├─o Homoiopteridae (éteint)
│ │ ├─o Mecynostomatidae (éteint)
│ │ ├─o Fouqueidae (éteint)
│ │ ├─o Eubleptidae (éteint)
│ │ ├─o Elmoboriidae (éteint)
│ │ └─o
│ │ ├─o Archaemegaptilidae (éteint)
│ │ ├─o Calvertiellidae (éteint)
│ │ └─o Eugereonidae (éteint)
│ └─o
│ ├─o Diaphanopterodea (éteint)
│ │ ├─o Diaphanopteridae (éteint)
│ │ ├─o Prochoropteridae (éteint)
│ │ ├─o Elmoidae (éteint)
│ │ ├─o Parelmoidae (éteint)
│ │ ├─o Paruraliidae (éteint)
│ │ ├─o Martynoviidae (éteint)
│ │ ├─o Biarmohymenidae (éteint)
│ │ ├─o Asthenohymenidae (éteint)
│ │ ├─o Rhaphidiopsidae (éteint)
│ │ └─o Parabrodiidae (éteint)
│ └─o
│ ├─o Permothemistida ou Dicliptera (éteint)
│ │ ├─? Kansasiidae (éteint)
│ │ ├─o Permothemistidae (éteint)
│ │ └─o Diathemidae (éteint)
│ └─o Megasecoptera (éteint)
│ ├─? Aykhalidae (éteint)
│ ├─? Fioririidae (éteint)
│ ├─? Ischnoptilidae (éteint)
│ ├─? Arcioneuridae (éteint)
│ ├─? Alectoneuridae (éteint)
│ ├─o Eubleptoptera (éteint)
│ │ ├─o Eubleptidae (éteint)
│ │ ├─o Namurodiaphidae (éteint)
│ │ ├─o Anchineuridae (éteint)
│ │ ├─o Engisopteridae (éteint)
│ │ ├─o Sphecocorydaloididae (éteint)
│ │ └─o Xenopteridae (éteint)
│ └─o
│ ├─o Eumegasecoptera (éteint)
│ │ ├─o Mischopteridae (éteint)
│ │ ├─o Corydaloididae (éteint)
│ │ ├─o Sphecopteridae (éteint)
│ │ ├─o Vorkutiidae (éteint)
│ │ ├─o Carbonopteridae (éteint)
│ │ └─o Moravohymenidae (éteint)
│ └─o Protohymenoptera (éteint)
│ ├─o Ancopteridae (éteint)
│ ├─o Aspidothoracidae (éteint)
│ ├─o Aspidohymenidae (éteint)
│ ├─o Bardohymenidae (éteint)
│ ├─o Brodiidae (éteint)
│ ├─o Brodiopteridae (éteint)
│ ├─o Caulopteridae (éteint)
│ ├─o Hanidae (éteint)
│ ├─o Protohymenidae (éteint)
│ └─o Scytohymenidae (éteint)
└─o <a href="Neoptera" title="Neoptera">Neoptera</a>
├─o <a href="Polyneoptera" title="Polyneoptera">Polyneoptera</a> ou <a href="Orthopterodea" class="mw-redirect" title="Orthopterodea">Orthopterodea</a>
│ ├─? Paraplecoptera (éteint)
│ │
│ ├─o <b><a href="Dictyoptera" title="Dictyoptera">Dictyoptera</a></b> <a href="Dictyoptera_(classification_phylog%C3%A9n%C3%A9tique)" title="Dictyoptera (classification phylogénétique)">►</a>
│ └─o
│ ├─? Blattinopsidae (éteint)
│ ├─? Chelopteridae (éteint)
│ ├─? Phenopteridae (éteint)
│ ├─? Raaschiidae (éteint)
│ ├─? Stereopteridae (éteint)
│ ├─? Protembiidae (éteint)
│ ├─? Sheimiodea (éteint)
│ └─o Anartioptera
│ ├─o Polyplecoptera ou Plecopterida
│ │ ├─? Permoplecoptera (éteint)
│ │ ├─o Mystroptera
│ │ │ ├─o <a href="Zoraptera" title="Zoraptera">Zoraptera</a> ou Zorotypidae
│ │ │ └─o <a href="Embiidina" class="mw-redirect" title="Embiidina">Embiidina</a> ou <a href="Embioptera" title="Embioptera">Embioptera</a> ou Embiodea
│ │ │ ├─o <i>Clothoda</i>
│ │ │ └─o
│ │ │ ├─o <i>Antipluria</i>
│ │ │ └─o
│ │ │ ├─o <i>Chromatoclothoda</i>
│ │ │ └─o Neoembiodea
│ │ │ ├─o Sorellembiidae (éteint)
│ │ │ ├─o Oligotominae
│ │ │ ├─o Teratembiidae
│ │ │ ├─o Archembiidae
│ │ │ ├─o Embiidae
│ │ │ ├─o Embonychidae
│ │ │ ├─o Notoligotomidae
│ │ │ │ ├─o Notoligotominae
│ │ │ │ └─o
│ │ │ │ ├─o Burmitembiinae (éteint)
│ │ │ │ └─o Australembiinae
│ │ │ └─o
│ │ │ ├─o Andesembiidae
│ │ │ └─o Anisembiidae
│ │ │ ├─o Anisembiinae
│ │ │ ├─o Scolembiinae
│ │ │ ├─o Aporembiinae
│ │ │ ├─o Chorisembiinae
│ │ │ ├─o Platyembiinae
│ │ │ ├─o Cryptembiinae
│ │ │ └─o Chelicercinae
│ │ └─o <a href="Plecoptera" title="Plecoptera">Plecoptera</a>
│ │ ├─o Palaeonemouridae (éteint)
│ │ ├─o Palaeoperlidae (éteint)
│ │ ├─o Perlopseidae (éteint)
│ │ └─o
│ │ ├─o
│ │ │ ├─o <i>Eusthenioides</i> (éteint)
│ │ │ ├─o Euxenoperlidae (éteint)
│ │ │ └─o
│ │ │ ├─o Siberioperlidae (éteint)
│ │ │ └─o Antarctoperlaria
│ │ │ ├─o Eusthenioidea
│ │ │ │ ├─o <a href="Eustheniidae" title="Eustheniidae">Eustheniidae</a>
│ │ │ │ └─o <a href="Diamphipnoidae" title="Diamphipnoidae">Diamphipnoidae</a>
│ │ │ └─o Leptoperloidea
│ │ │ ├─o <a href="Austroperlidae" title="Austroperlidae">Austroperlidae</a>
│ │ │ └─o <a href="Gripopterygidae" title="Gripopterygidae">Gripopterygidae</a>
│ │ └─o Arctoperlaria
│ │ ├─o Euholognatha
│ │ │ ├─o <a href="Scopuridae" title="Scopuridae">Scopuridae</a>
│ │ │ └─o Nemouroidea
│ │ │ ├─o Perlariopseidae (éteint)
│ │ │ ├─o <a href="Taeniopterygidae" title="Taeniopterygidae">Taeniopterygidae</a>
│ │ │ │ ├─o Taeniopteryginae
│ │ │ │ └─o Brachypterinae
│ │ │ └─o
│ │ │ ├─o
│ │ │ │ ├─o <a href="Capniidae" title="Capniidae">Capniidae</a>
│ │ │ │ └─o <a href="Leuctridae" title="Leuctridae">Leuctridae</a>
│ │ │ └─o
│ │ │ ├─o <a href="Notonemouridae" title="Notonemouridae">Notonemouridae</a>
│ │ │ └─o <a href="Nemouridae" title="Nemouridae">Nemouridae</a>
│ │ │ ├─o Amphinemurinae
│ │ │ └─o Nemourinae
│ │ └─o Systellognatha
│ │ ├─? Platyperlidae (éteint)
│ │ └─o
│ │ ├─o <a href="Pteronarcyidae" title="Pteronarcyidae">Pteronarcyidae</a>
│ │ └─o
│ │ ├─o
│ │ │ ├─o <a href="Styloperlidae" title="Styloperlidae">Styloperlidae</a>
│ │ │ └─o <a href="Peltoperlidae" title="Peltoperlidae">Peltoperlidae</a>
│ │ │ ├─o Microperlinae
│ │ │ └─o Peltoperlinae
│ │ └─o Subulipalpia
│ │ ├─o <a href="Perlodidae" title="Perlodidae">Perlodidae</a>
│ │ │ ├─o Isoperlinae
│ │ │ └─o Perlodinae
│ │ │ ├─o Arcynopterygini
│ │ │ └─o
│ │ │ ├─o Perlodini
│ │ │ └─o Diploperlini
│ │ ├─o <a href="Chloroperlidae" title="Chloroperlidae">Chloroperlidae</a>
│ │ │ ├─o Paraperlinae
│ │ │ └─o Chloroperlinae
│ │ │ ├─o Alloperlini
│ │ │ └─o
│ │ │ ├─o Suwalliini
│ │ │ └─o Chloroperlini
│ │ └─o <a href="Perlidae" title="Perlidae">Perlidae</a>
│ │ ├─o Claasseniini
│ │ └─o
│ │ ├─o Acroneuriinae
│ │ │ ├─o Anacroneuriini
│ │ │ └─o Acroneuriini
│ │ └─o Perlinae
│ │ ├─o Neoperlini
│ │ └─o <a href="Perlini" title="Perlini">Perlini</a>
│ └─o Polyorthoptera
│ ├─? Dermopterida
│ │ │
│ │ ├─o <b><a href="Dermaptera" title="Dermaptera">Dermaptera</a></b> <a href="Dermaptera_(classification_phylog%C3%A9n%C3%A9tique)" title="Dermaptera (classification phylogénétique)">►</a>
│ │ │
│ │ └─o Protelytroptera (éteint)
│ │ ├─o Elytroneuridae (éteint)
│ │ ├─o Archelytridae (éteint)
│ │ ├─o Apachelytridae (éteint)
│ │ ├─o Protocoleidae (éteint)
│ │ ├─o Protelytridae (éteint)
│ │ ├─o Megelytridae (éteint)
│ │ ├─o Planelytridae (éteint)
│ │ ├─o Permelytridae (éteint)
│ │ ├─o Permophilidae (éteint)
│ │ ├─o Labidelytridae (éteint)
│ │ ├─o Dermelytridae (éteint)
│ │ └─? Umenocoleidae (éteint)
│ ├─? Chresmodidae (éteint)
│ └─o <a href="Orthopterida" title="Orthopterida">Orthopterida</a>
│ ├─o Notopterodea ou Grylloblattida
│ │ ├─? Protoperlina ou Tillyardembiidae (éteint)
│ │ ├─? Lemmatophorina (éteint)
│ │ │ ├─o Atactophlebiidae (éteint)
│ │ │ └─o Lemmatophoridae (éteint)
│ │ └─o Grylloblattina
│ │ ├─? Probnidae (éteint)
│ │ ├─? Liomopteridae (éteint)
│ │ ├─o
│ │ │ ├─o Megakhosaridae (éteint)
│ │ │ └─o
│ │ │ ├─o Mesoblattinidae (éteint)
│ │ │ └─o Blattogryllidae (éteint)
│ │ └─o
│ │ ├─o Plesioblattogryllidae (éteint)
│ │ └─o <a href="Notoptera" title="Notoptera">Notoptera</a> ou Xenotomia
│ │ ├─o <a href="Grylloblattodea" title="Grylloblattodea">Grylloblattodea</a> ou <a href="Grylloblattidae" title="Grylloblattidae">Grylloblattidae</a>
│ │ └─o <a href="Mantophasmatodea" title="Mantophasmatodea">Mantophasmatodea</a> ou <a href="Mantophasmatidae" title="Mantophasmatidae">Mantophasmatidae</a>
│ │ ├─o <i>Raptophasma</i> (éteint)
│ │ ├─o <i>Adicophasma</i> (éteint)
│ │ ├─o <i>Ensiferophasma</i> (éteint)
│ │ ├─o Tanzaniophasmatinae
│ │ └─o Mantophasmatinae
│ │ ├─o Tyrannophasmatini
│ │ └─o
│ │ ├─o Mantophasmatini
│ │ └─o Austrophasmatini
│ └─o Panorthoptera
│ ├─? Glosselytrodea (éteint)
│ │ ├─o Archoglossopteridae (éteint)
│ │ ├─o Glosselytridae (éteint)
│ │ ├─o Glossopteridae (éteint)
│ │ ├─o Jurinidae (éteint)
│ │ ├─o Polycytellidae (éteint)
│ │ └─o Uskatelytridae (éteint)
│ ├─o
│ │ ├─o
│ │ │ ├─o <b><a href="Orthoptera" title="Orthoptera">Orthoptera</a></b> <a href="Orthoptera_(classification_phylog%C3%A9n%C3%A9tique)" title="Orthoptera (classification phylogénétique)">►</a>
│ │ │ └─o
│ │ │ ├─o Geraridae (éteint)
│ │ │ └─o <a href="Titanoptera" title="Titanoptera">Titanoptera</a> (éteint)
│ │ │ ├─o <a href="Mesotitanidae" title="Mesotitanidae">Mesotitanidae</a> (éteint)
│ │ │ ├─o <a href="Paratitanidae" title="Paratitanidae">Paratitanidae</a> (éteint)
│ │ │ └─o Gigatitanidae (éteint)
│ │ └─o Caloneurodea (éteint)
│ │ ├─o Caloneuridae (éteint)
│ │ ├─o Anomalogrammatidae (éteint)
│ │ ├─o Aspidoneuridae (éteint)
│ │ ├─o Euthygrammatidae (éteint)
│ │ ├─o Paleuthygrammatidae (éteint)
│ │ ├─o Permobiellidae (éteint)
│ │ ├─o Amboneuridae (éteint)
│ │ ├─o Pleisiogrammatidae (éteint)
│ │ └─o Synomaloptilidae (éteint)
│ └─o Holophasmatodea
│ ├─o
│ │ ├─o Prochresmodidae (éteint)
│ │ └─o Xiphopteridae (éteint)
│ └─o
│ ├─o Cretophasmatidae (éteint)
│ └─o
│ ├─o <i>Durnoraria</i> (éteint)
│ ├─o Aeroplanidae (éteint)
│ └─o
│ ├─o <i>Chresmodella</i> (éteint)
│ ├─o <i>Baissophasma</i> (éteint)
│ └─o
│ ├─o Aerophasmatidae (éteint)
│ └─o
│ ├─o Hagiphasmatidae (éteint)
│ └─o
│ ├─o <i>Coniphasma</i> (éteint)
│ └─o <a href="Phasmatodea" class="mw-redirect" title="Phasmatodea">Phasmatodea</a> ou <a href="Phasmida" class="mw-redirect" title="Phasmida">Phasmida</a>
│ ├─o Timematidae
│ └─o Euphasmida
│ ├─o Agathemeridae
│ ├─? <i>Pseudoperla</i> (éteint)
│ └─o <a href="Verophasmatodea" title="Verophasmatodea">Verophasmatodea</a>
│ ├─o <a href="Phylliinae" title="Phylliinae">Phylliinae</a>
│ │ ├─o Phyllini
│ │ └─o Nanophyllini
│ ├─o Aschiphasmatinae
│ │ ├─o Aschiphasmatini
│ │ └─o Dajacini
│ └─o
│ ├─o Bacilloidea
│ │ ├─o Pseudophasmatinae
│ │ │ ├─o Anisomorphini
│ │ │ ├─o Prisopodini
│ │ │ ├─o Pseudophasmatini
│ │ │ ├─o Stratocleini
│ │ │ └─o Xerosomatini
│ │ ├─o <a href="Bacillidae" title="Bacillidae">Bacillidae</a>
│ │ │ ├─o Pygirhynchinae
│ │ │ └─o Bacillinae
│ │ │ ├─o Antongiliini
│ │ │ ├─o Bacillini
│ │ │ └─o Xylicini
│ │ └─o <a href="Heteropterygidae" title="Heteropterygidae">Heteropterygidae</a>
│ │ ├─o Heteropteryginae
│ │ │ ├─o Heteropterygini
│ │ │ └─o Anisacanthini
│ │ └─o Obriminiae
│ │ ├─o Obrimini
│ │ └─o Datamini
│ └─o Phasmatidea
│ ├─o Necroscioidea
│ │ ├─o Necrosciinae
│ │ ├─o <a href="Lonchodinae" title="Lonchodinae">Lonchodinae</a>
│ │ │ ├─o Lonchodini
│ │ │ └─o Menexenini
│ │ ├─o Pachymorphinae
│ │ │ ├─o Gratidiini
│ │ │ ├─o Hemipachymorphini
│ │ │ └─o Pachymorphini
│ │ ├─o Palophinae
│ │ └─o <a href="Heteronemiidae" title="Heteronemiidae">Heteronemiidae</a>
│ │ ├─o Heteronemiinae
│ │ └─o Diapheromerinae
│ │ ├─o Diapheromerini
│ │ ├─o Ocnophilini
│ │ └─o Oreophoetini
│ └─o Phasmatoidea
│ ├─o Bacteriidae
│ │ ├─o Cladoxerinae
│ │ └─o Bacteriinae
│ └─o <a href="Phasmatidae" title="Phasmatidae">Phasmatidae</a>
│ ├─o Eurycanthinae
│ ├─o Platycraninae
│ ├─o <a href="Tropidoderinae" title="Tropidoderinae">Tropidoderinae</a>
│ │ ├─o Tropidoderini
│ │ ├─o Extatosomatini
│ │ └─o Monandropterini
│ ├─o Xeroderinae
│ └─o <a href="Phasmatinae" title="Phasmatinae">Phasmatinae</a>
│ ├─o Acanthomimini
│ ├─o Acanthoxylini
│ ├─o Achriopterini
│ ├─o Pharnaciini
│ ├─o Phasmatini
│ ├─o Ramulini
│ └─o Stephanacridini
└─o Eumetabola
├─o <a href="Paraneoptera" title="Paraneoptera">Paraneoptera</a> ou Hemipterodea
│ ├─? Permopsocida (éteint)
│ │ ├─o Psocidiidae (éteint)
│ │ └─o Permopsocidae (éteint)
│ ├─? Archipsyllidae (éteint)
│ └─o
│ ├─o <b><a href="Psocodea" class="mw-redirect" title="Psocodea">Psocodea</a></b> <a href="Psocodea_(classification_phylog%C3%A9n%C3%A9tique)" title="Psocodea (classification phylogénétique)">►</a>
│ │
│ └─o Condylognatha
│ │
│ ├─o <b><a href="Hemiptera" title="Hemiptera">Hemiptera</a></b> <a href="Hemiptera_(classification_phylog%C3%A9n%C3%A9tique)" title="Hemiptera (classification phylogénétique)">►</a>
│ │
│ └─o Thripida
│ ├─o Lophioneurida (éteint)
│ └─o <a href="Thysanoptera" title="Thysanoptera">Thysanoptera</a>
│ ├─? <i>Kazachothrips</i> (éteint)
│ ├─? Karataothripidae (éteint)
│ ├─? Triassothripidae (éteint)
│ └─o
│ ├─? Uzelothripidae
│ └─o
│ ├─o
│ │ ├─o Merothripidae
│ │ └─o
│ │ ├─o Melanthripidae
│ │ └─o <a href="Aeolothripidae" title="Aeolothripidae">Aeolothripidae</a>
│ └─o
│ ├─o Rhetinothripidae (éteint)
│ ├─o Adiheterothripidae
│ └─o
│ ├─o
│ │ ├─o Heterothripidae
│ │ └─o Fauriellidae
│ └─o <a href="Thripidae" title="Thripidae">Thripidae</a>
│ ├─o Dendrothripinae
│ ├─o Sericothripinae
│ ├─o <a href="Thripinae" title="Thripinae">Thripinae</a>
│ └─o
│ ├─o Panchaetothripinae
│ └─? Tubulifera ou <a href="Phlaeothripidae" title="Phlaeothripidae">Phlaeothripidae</a>
│ ├─o Idolothripinae
│ ├─o groupe <i>Phlaeothrips</i>
│ ├─o groupe <i><a href="Haplothrips" title="Haplothrips">Haplothrips</a></i>
│ └─o groupe <i><a href="Limothrips" title="Limothrips">Limothrips</a></i>
└─o <a href="Endopterygota" class="mw-redirect" title="Endopterygota">Endopterygota</a>
├─? <a href="Miomoptera" title="Miomoptera">Miomoptera</a>(éteint)
│ ├─o Metropatoridae (éteint)
│ ├─o Archaemiopteridae (éteint)
│ └─o Palaeomanteidae (éteint)
└─o <a href="Holometabola" title="Holometabola">Holometabola</a>
├─o Neuropterodea
│ │
│ ├─o <b><a href="Coleoptera" title="Coleoptera">Coleoptera</a></b> <a href="Coleoptera_(classification_phylog%C3%A9n%C3%A9tique)" title="Coleoptera (classification phylogénétique)">►</a>
│ └─o
│ ├─o Permoberothidae (éteint)
│ └─o <a href="Neuropterida" class="mw-redirect" title="Neuropterida">Neuropterida</a>
│ ├─? Rafaelidae (éteint)
│ ├─o <a href="Rhaphidioptera" class="mw-redirect" title="Rhaphidioptera">Rhaphidioptera</a>
│ │ ├─o Priscaenigmatidae (éteint)
│ │ └─o Raphidiomorpha
│ │ ├─o Baissopteridae (éteint)
│ │ └─o
│ │ ├─o Mesoraphidiidae (éteint)
│ │ ├─o Alloraphidiidae (éteint)
│ │ └─o
│ │ ├─o <a href="Raphidiidae" title="Raphidiidae">Raphidiidae</a>
│ │ └─o <a href="Inocelliidae" title="Inocelliidae">Inocelliidae</a>
│ └─o
│ ├─o <b><a href="Neuroptera" title="Neuroptera">Neuroptera</a></b> <a href="Neuroptera_(classification_phylog%C3%A9n%C3%A9tique)" title="Neuroptera (classification phylogénétique)">►</a>
│ │
│ └─o <a href="Megaloptera" title="Megaloptera">Megaloptera</a>
│ ├─o Parasialidae (éteint)
│ └─o
│ ├─o Euchauliodidae (éteint)
│ ├─o <a href="Sialidae" title="Sialidae">Sialidae</a>
│ └─o <a href="Corydalidae" title="Corydalidae">Corydalidae</a>
│ ├─o <a href="Corydalinae" title="Corydalinae">Corydalinae</a>
│ └─o Chauliodinae
└─o <a href="Mecopterodea" title="Mecopterodea">Mecopterodea</a>
├─o <b><a href="Hymenoptera" title="Hymenoptera">Hymenoptera</a></b> <a href="Hymenoptera_(classification_phylog%C3%A9n%C3%A9tique)" title="Hymenoptera (classification phylogénétique)">►</a>
└─o Panorpida ou Mecopterida
├─? Permopanorpidae (éteint)
├─? Permocentropidae (éteint)
├─? Kaltanidae (éteint)
├─o <a href="Amphiesmenoptera" title="Amphiesmenoptera">Amphiesmenoptera</a>
│ ├─o Microptysmatidae (éteint)
│ └─o
│ ├─o Cladochoristidae (éteint)
│ └─o
│ ├─o <b><a href="Lepidoptera" title="Lepidoptera">Lepidoptera</a></b> <a href="Lepidoptera_(classification_phylog%C3%A9n%C3%A9tique)" title="Lepidoptera (classification phylogénétique)">►</a>
│ └─o
│ ├─? Prosepididontidae (éteint)
│ ├─? Protomeropidae (éteint)
│ ├─? Uraloptysmatidae (éteint)
│ │
│ └─o <b><a href="Trichoptera" title="Trichoptera">Trichoptera</a></b> <a href="Trichoptera_(classification_phylog%C3%A9n%C3%A9tique)" title="Trichoptera (classification phylogénétique)">►</a>
└─o
├─o
│ ├─o Permochoristidae (éteint)
│ └─o Sibiriothaumatidae (éteint)
└─o Antliophora
├─o
│ ├─? Aneuretopsychidae (éteint)
│ ├─? Mesopsychidae (éteint)
│ ├─? Pseudopolycentropodidae (éteint)
│ └─o
│ ├─? Liassophilidae (éteint)
│ ├─o Permotanyderidae (éteint)
│ └─o
│ ├─o Robinjohniidae (éteint)
│ ├─o Permotipulidae (éteint)
│ └─? <a href="Halteria" title="Halteria">Halteria</a>
│ │
│ ├─o <b><a href="Diptera" title="Diptera">Diptera</a></b> <a href="Diptera_(classification_phylog%C3%A9n%C3%A9tique)" title="Diptera (classification phylogénétique)">►</a>
│ │
│ └─o <a href="Strepsiptera" title="Strepsiptera">Strepsiptera</a>
│ ├─? Protoxenidae (éteint)
│ ├─? Cretostylopidae (éteint)
│ ├─o Mengenillidia
│ │ ├─? Mengeidae (éteint)
│ │ └─o Mengenillidae
│ └─o Stylopidia
│ ├─o Corioxenidae
│ │ ├─o Corioxeninae
│ │ ├─o Triozocerinae
│ │ └─o Loaninae
│ ├─o Bohartillidae
│ ├─o Halictophagoidea
│ │ ├─? Callipharixenidae
│ │ └─o Halictophagidae
│ │ ├─o Coriophaginae
│ │ ├─o Tridactylophaginae
│ │ └─o Halictophaginae
│ └─o Stylopoidea
│ ├─o Elenchidae
│ │ ├─o Elenchinae
│ │ └─o Deinelenchinae
│ ├─o Myrmecolacidae
│ └─o <a href="Stylopidae" title="Stylopidae">Stylopidae</a>
│ ├─o Xeninae
│ ├─o Paraxeninae
│ └─o Stylopinae
└─o
├─? Paramecoptera ou Belmontidae (éteint)
└─?
├─? Archipanorpidae (éteint)
├─? Anormochoristidae (éteint)
└─o
├─o Nannochoristidae
└─o
├─o <a href="Mecoptera" title="Mecoptera">Mecoptera</a> <i>s.s.</i> ou Eumecoptera
│ ├─o Eomeropidae
│ └─o
│ ├─o <a href="Meropeidae" title="Meropeidae">Meropeidae</a>
│ └─o
│ ├─? Orthophlebiidae (éteint)
│ ├─? Neorthophlebiidae (éteint)
│ ├─o
│ │ ├─o Apteropanorpidae
│ │ └─o Choristidae
│ └─o
│ ├─o <i>Holcorpa</i> (éteint)
│ └─o
│ ├─o <a href="Panorpidae" title="Panorpidae">Panorpidae</a>
│ └─o
│ ├─o <a href="Bittacidae" title="Bittacidae">Bittacidae</a>
│ └─o Panorpodidae
└─o
├─o Neomecoptera ou <a href="Boreidae" title="Boreidae">Boreidae</a>
└─o
├─o <i>Tarwinia</i> (éteint)
└─o <a href="Siphonaptera" title="Siphonaptera">Siphonaptera</a>
├─o Pulicidae
│ ├─o Hectopsyllinae
│ ├─o Neotunginae
│ └─o Pulicinae
│ ├─o Xenopsyllini
│ ├─o Spilopsyllini
│ ├─o Archaeopsyllini
│ └─o Pulicini
└─o
├─o
│ ├─o Tungidae
│ └─o Rhopalopsyllidae
│ ├─o Rhopalopsyllinae
│ └─o Parapsyllinae
├─o Malacopsyllidae
├─o Ancistropsyllidae
├─o Xiphiopsyllidae
├─o <a href="Ceratophylloidea" title="Ceratophylloidea">Ceratophylloidea</a>
│ ├─o <a href="Ischnopsyllidae" title="Ischnopsyllidae">Ischnopsyllidae</a>
│ │ ├─o Ischnopsyllinae
│ │ └─o Thaumapsyllinae
│ ├─o Leptopsyllidae
│ └─o <a href="Ceratophyllidae" title="Ceratophyllidae">Ceratophyllidae</a>
│ ├─o Ceratophyllinae
│ └─o Amphipsyllinae
├─o Vermipsyllidae
│ ├─o Vermipsyllinae
│ └─o Dorcadiinae
├─o Coptopsyllidae
├─o Pygiopsyllidae
│ ├─o Stivaliinae
│ ├─o Pygiopsyllinae
│ └─o Lycopsyllinae
├─o Stephanocircidae
│ ├─o Stephanocircinae
│ └─o Craneopsyllinae
├─o Chimaeropsyllidae
│ ├─o Chimaeropsyllinae
│ ├─o Chiastopsyllinae
│ └─o Epirimiinae
├─o Hystrichopsyllidae
└─o Ctenophthalmidae
├─o Ctenophthalminae
├─o Doratopsyllinae
├─o Rhadinopsyllinae
├─o Neopsyllinae
├─o Anomiopsyllinae
├─o Dinopsyllinae
├─o Listropsyllinae
├─o Stenoponiinae
└─o Neotyphloceratinae
</pre>
</div>
<div class="NavEnd">&nbsp;</div>
</div>
<p><br>
</p>
<ul class="gallery mw-gallery-traditional">
<li class="gallerybox" style="width: 155px">
<div class="thumb" style="width: 150px; height: 150px;"><span typeof="mw:File"></span></div>
<div class="gallerytext">Une abeille (Hymenoptera) récoltant du pollen</div>
</li>
<li class="gallerybox" style="width: 155px">
<div class="thumb" style="width: 150px; height: 150px;"><span typeof="mw:File"></span></div>
<div class="gallerytext"><i>Sympetrum vulgatum</i> (Odonatoptera)</div>
</li>
<li class="gallerybox" style="width: 155px">
<div class="thumb" style="width: 150px; height: 150px;"><span typeof="mw:File"></span></div>
<div class="gallerytext"><i>Aeshna cyanea</i> (Odonatoptera)</div>
</li>
<li class="gallerybox" style="width: 155px">
<div class="thumb" style="width: 150px; height: 150px;"><span typeof="mw:File"></span></div>
<div class="gallerytext"><i>Aeshna cyanea</i> (Odonatoptera)&nbsp;: gros plan sur la tête</div>
</li>
<li class="gallerybox" style="width: 155px">
<div class="thumb" style="width: 150px; height: 150px;"><span typeof="mw:File"></span></div>
<div class="gallerytext"><i>Monochamus scutellatus oregonensis</i> (Coleoptera), Sequoia National Park, USA</div>
</li>
<li class="gallerybox" style="width: 155px">
<div class="thumb" style="width: 150px; height: 150px;"><span typeof="mw:File"></span></div>
<div class="gallerytext"><i>Empis tesselata</i> mâle (Diptera)</div>
</li>
<li class="gallerybox" style="width: 155px">
<div class="thumb" style="width: 150px; height: 150px;"><span typeof="mw:File"></span></div>
<div class="gallerytext"><i>Thea vigintiduopunctata</i> (Coleoptera)</div>
</li>
<li class="gallerybox" style="width: 155px">
<div class="thumb" style="width: 150px; height: 150px;"><span typeof="mw:File"></span></div>
<div class="gallerytext">Grande cigale (<i>Lyristes plebejus</i>, Homoptera, Cicadidae) quittant sa mue (France)</div>
</li>
<li class="gallerybox" style="width: 155px">
<div class="thumb" style="width: 150px; height: 150px;"><span typeof="mw:File"></span></div>
<div class="gallerytext"><i>Iphiclides podalirius</i> (Lepidoptera)</div>
</li>
<li class="gallerybox" style="width: 155px">
<div class="thumb" style="width: 150px; height: 150px;"><span typeof="mw:File"></span></div>
<div class="gallerytext">Accouplement en vol de Syrphidae (Diptera)</div>
</li>
<li class="gallerybox" style="width: 155px">
<div class="thumb" style="width: 150px; height: 150px;"><span typeof="mw:File"></span></div>
<div class="gallerytext"><i>Empis livida</i> (Diptera Empididae)</div>
</li>
</ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Débat_scientifique_relatif_à_la_phylogénie_des_Insecta"><span id="D.C3.A9bat_scientifique_relatif_.C3.A0_la_phylog.C3.A9nie_des_Insecta"></span>Débat scientifique relatif à la phylogénie des <i>Insecta</i></h2></div>
<p>Si la monophylie des Insectes, à la différence de celle des <a href="Hexapodes" class="mw-redirect" title="Hexapodes">Hexapodes</a>, ne pose pas de problème, si la paraphylie des <a href="Apt%C3%A9rygotes" class="mw-redirect" title="Aptérygotes">Aptérygotes</a> et des <a href="Thysanoures" class="mw-redirect" title="Thysanoures">Thysanoures</a> <i>lato sensu</i> est confirmée par toutes les analyses, par contre la question de la monophylie ou non des <a href="Paleoptera" class="mw-redirect" title="Paleoptera">Paléoptères</a> (<a href="%C3%89ph%C3%A9m%C3%A8res" class="mw-redirect" title="Éphémères">Éphémères</a> et <a href="Odonates" class="mw-redirect" title="Odonates">Odonates</a>) reste posée.
</p><p>La classification des <a href="N%C3%A9opt%C3%A8res" class="mw-redirect" title="Néoptères">Néoptères</a> reste objet de débat, et notamment chez les <a href="Holometabola" title="Holometabola">Holométaboles</a> la place des <a href="Hym%C3%A9nopt%C3%A8res" class="mw-redirect" title="Hyménoptères">Hyménoptères</a> et des <a href="Col%C3%A9opt%C3%A8res" class="mw-redirect" title="Coléoptères">Coléoptères</a>, la parenté des <a href="Dipt%C3%A8res" class="mw-redirect" title="Diptères">Diptères</a>, etc.
</p><p>La parenté des <i><a href="Mantophasmatodea" title="Mantophasmatodea">Mantophasmatodea</a></i> et des <i><a href="Grylloblattodea" title="Grylloblattodea">Grylloblattodea</a></i> est désormais avérée, de même que l'apparition des <a href="Isopt%C3%A8res" class="mw-redirect" title="Isoptères">Isoptères</a> au sein des <a href="Blattopt%C3%A8res" class="mw-redirect" title="Blattoptères">Blattoptères</a>, celle des <a href="Siphonapt%C3%A8res" class="mw-redirect" title="Siphonaptères">Siphonaptères</a> au sein des <a href="M%C3%A9copt%C3%A8res" class="mw-redirect" title="Mécoptères">Mécoptères</a>, celle des <a href="Phthirapt%C3%A8res" class="mw-redirect" title="Phthiraptères">Phthiraptères</a> au sein des <a href="Psocopt%C3%A8res" class="mw-redirect" title="Psocoptères">Psocoptères</a>.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Une_grande_diversité"><span id="Une_grande_diversit.C3.A9"></span>Une grande diversité</h2></div>
<p>Une large majorité des espèces décrites sont des insectes<sup id="cite_ref-DiversiteMayhew2007_1-0" class="reference"><a href="#cite_note-DiversiteMayhew2007-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>. On ne dispose à ce jour d'aucune preuve directe, fossile ou phylogénique montrant un lien de cause à effet entre diversité des insectes et sophistication du système neurosensoriel, taille de population, densité spatiale en individus. De même pour le temps de génération ou l'indice de fécondité, pas plus que pour la présence d'une segmentation de l'exosquelette ou de la cuticule, la diversité des appendices, pas plus que pour la polyvalence d'adaptation ou génétique. Les données disponibles ne semblent pas permettre de prouver que le "plan de base de construction corporelle" de l'insecte ait à lui seul permis l'extraordinaire radiation évolutive des insectes<sup id="cite_ref-DiversiteMayhew2007_1-1" class="reference"><a href="#cite_note-DiversiteMayhew2007-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>.
<br>Cependant les caractères ci-dessus listés sont plausiblement individuellement et/ou synergiquement explicatifs de la diversité exceptionnelle de ce <a href="Taxon" title="Taxon">taxon</a> (ils restent à expérimenter et à prouver)<sup id="cite_ref-DiversiteMayhew2007_1-2" class="reference"><a href="#cite_note-DiversiteMayhew2007-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>.
</p><p>Alors que de nombreuses espèces ont récemment disparu <span class="need_ref" title="Ce passage nécessite une référence." style="cursor:help;">pour des raisons a priori anthropiques</span><sup class="need_ref_tag" style="padding-left:2px;">[réf.&nbsp;nécessaire]</sup>, ou sont menacées de disparition, cette diversité intrigue les biologistes, de même que leur quasi-absence dans les eaux salées. Ces deux faits mériterait des explications afin notamment de mieux comprendre les différentes résilience écologique des groupes et sous-groupes d'insectes (en termes de taxons et/ou de populations) et l'impact actuel de la crise de la biodiversité.
</p><p>Les causes de la diversité exceptionnelle du monde des insectes ont été explorées de différentes manières&nbsp;; d'abord sur la base de quelques preuves macroévolutives issues de l'étude des insectes <a href="Fossile" title="Fossile">fossiles</a> et de l'évolution de leur <a href="Pal%C3%A9oenvironnement" title="Paléoenvironnement">paléoenvironnement</a> (apparition des champignons lignivores et des plantes à fleur par exemple), puis plus récemment à partir des travaux et nouveaux outils de <a href="Phylog%C3%A9nie" title="Phylogénie">phylogénie</a><sup id="cite_ref-DiversiteMayhew2007_1-3" class="reference"><a href="#cite_note-DiversiteMayhew2007-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>.
<br>Parmi les facteurs explicatifs possibles figurent&nbsp;:
</p>
<ul><li>leur ancienneté sur terre; apparus relativement tôt dans la radiation de l'arbre de la vie, ils auraient eu le temps de la diversification<sup id="cite_ref-DiversiteMayhew2007_1-4" class="reference"><a href="#cite_note-DiversiteMayhew2007-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>&nbsp;;</li>
<li>des capacités adaptatives élevées, ayant permis de faibles taux d'extinction&nbsp;; on manque encore de certitudes sur l'évaluation du nombre réel d'espèce&nbsp;;</li>
<li>la résistance des œufs, la capacité à perdurer dans un stade de vie ralentie (hibernation, cocon), la métamorphose complète et la coexistences de stades différents leur permettant de coloniser plusieurs niches écologiques aurait également pu les favoriser, mais cet argument reste équivoque (incertitudes statistiques ou résultats contradictoires d'études)<sup id="cite_ref-DiversiteMayhew2007_1-5" class="reference"><a href="#cite_note-DiversiteMayhew2007-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>&nbsp;;</li>
<li>les données et hypothèses sur leurs caractéristiques morphologiques, écologiques ou comportementales laissent penser qu'ils ont bénéficié de bonnes capacités de dispersion grâce à leurs capacités à voler ou nager, des ailes rabattables<sup id="cite_ref-DiversiteMayhew2007_1-6" class="reference"><a href="#cite_note-DiversiteMayhew2007-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>&nbsp;;</li>
<li>colonisation de nombreuses <a href="Niches_%C3%A9cologiques" class="mw-redirect" title="Niches écologiques">niches écologiques</a> (du sédiment des eaux douces au sommet des arbres en passant par le bois mort et les sols…), que les insectes ont contribué à complexifier et enrichir&nbsp;;</li>
<li>occupation de la masse d'air où le nombre de prédateurs devait être originellement faible, et où l'exposition aux UV aurait pu favoriser un taux élevé de mutation<sup id="cite_ref-DiversiteMayhew2007_1-7" class="reference"><a href="#cite_note-DiversiteMayhew2007-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>&nbsp;;</li>
<li>la <a href="Phytophage" class="mw-redirect" title="Phytophage">phytophagie</a>&nbsp;; selon plusieurs études de biologie comparative, elle augmente généralement les taux nets de diversification, et réduit le risque d'extinction, mais cet argument est contrebalancé par le fait qu'en théorie, une forte spécialisation de niche est aussi associée à une augmentation du risque d'extinction<sup id="cite_ref-DiversiteMayhew2007_1-8" class="reference"><a href="#cite_note-DiversiteMayhew2007-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>&nbsp;;</li>
<li>les études de biologie comparative laissent aussi penser qu'une petite taille est souvent associée à un moindre risque d'extinction, mais on manque encore de preuve robustes qu'elle améliore réellement à long terme le taux net de diversification<sup id="cite_ref-DiversiteMayhew2007_1-9" class="reference"><a href="#cite_note-DiversiteMayhew2007-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>&nbsp;;</li>
<li>la diversité morphologique et fonctionnelle des <a href="Pi%C3%A8ces_buccales" title="Pièces buccales">pièces buccales</a> est supposée avoir une valeur adaptative. Elle s'est généralement accrue dans le temps chez les insectes, mais sans pouvoir expliquer l'explosion apparente de diversité constatée au <a href="Cr%C3%A9tac%C3%A9" title="Crétacé">Crétacé</a> et <a href="Tertiaire_(g%C3%A9ologie)" title="Tertiaire (géologie)">Tertiaire</a><sup id="cite_ref-DiversiteMayhew2007_1-10" class="reference"><a href="#cite_note-DiversiteMayhew2007-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>&nbsp;;</li>
<li>selon certains indices théoriques et issus de la biologie comparative, la <a href="S%C3%A9lection_sexuelle" title="Sélection sexuelle">sélection sexuelle</a> et le conflit sexuel, apparemment fréquents chez les insectes, auraient pu favoriser une diversification des espèces et genres<sup id="cite_ref-DiversiteMayhew2007_1-11" class="reference"><a href="#cite_note-DiversiteMayhew2007-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>&nbsp;;</li>
<li>Certains indices laissent penser que les groupes à distributions <a href="Tropical" class="mw-redirect" title="Tropical">tropicales</a> ont des taux accrus de diversification. Mais les liens entre diversité, diversification et gradients latitudinaux de richesse restent rares ou équivoques chez les insectes.</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Notes_et_références"><span id="Notes_et_r.C3.A9f.C3.A9rences"></span>Notes et références</h2></div>
<div class="references-small decimal" style=""><div class="mw-references-wrap"><ol class="references">
<li id="cite_note-DiversiteMayhew2007-1"><span class="reference-text">Mayhew PJ., <i> Why are there so many insect species? Perspectives from fossils and phylogenies]</i>&nbsp;; Biol Rev Camb Philos Soc. 2007 Aug;82(3):425-54 (<a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17624962">résumé</a>)</span>
</li>
</ol></div>
</div>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="En_savoir_plus">En savoir plus</h2></div>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Sources_bibliographiques">Sources bibliographiques</h3></div>
<ul><li>Laurence A. Mound et David C. Morris <a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.mapress.com/zootaxa/2007f/zt01668p411.pdf">«&nbsp;The insect Order Thysanoptera: Classification versus Systematics&nbsp;»</a> <i>in</i> Z.-Q. Zhang et W.A. Shear (éd.)&nbsp;: «&nbsp;Linnaeus Tercentenary: Progress in Invertebrate Taxonomy&nbsp;», <i>Zootaxa</i>, vol. 1668, 2007, pp. 395-411</li>
<li>D.S. Aristov, V.G. Novokshonov et N.N. Pan’kov&nbsp;: <a rel="nofollow" class="external text" href="http://fossilinsects.net/pdfs/PALJ79.pdf">«&nbsp;Taxonomy of the Fossil Grylloblattid Nymphs (Insecta: Grylloblattida)&nbsp;»</a>, <i>Paleontological Journal</i>, vol. 40, n°1, 2006, pp. 79-89</li>
<li>Karl M. Kjer, Frank L. Carle, Jesse Litman et Jessica Ware&nbsp;: <a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.arthropod-systematics.de/ASP_64_1/ASP_64_1_Kjer_et_al_35-44.pdf">«&nbsp;A Molecular Phylogeny of Hexapoda&nbsp;»</a>, <i>Arthropod Systematics and Phylogeny</i>, vol. 64, n°1, 2006, pp. 35-44</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Sources_internet">Sources internet</h3></div>
<ul><li><a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.tela-insecta.net">Tela Insecta - le réseau des entomologistes francophones</a></li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Liens_internes">Liens internes</h3></div>
<ul><li><a href="Arbre_phylog%C3%A9n%C3%A9tique" title="Arbre phylogénétique">Arbre phylogénétique</a></li>
<li><a href="Insecta" class="mw-redirect" title="Insecta">Insecta</a></li>
<li><a href="Le_vivant_(classification_phylog%C3%A9n%C3%A9tique)" class="mw-redirect" title="Le vivant (classification phylogénétique)">Le vivant (classification phylogénétique)</a>
<ul><li><a href="Eukaryota_(classification_phylog%C3%A9n%C3%A9tique)" title="Eukaryota (classification phylogénétique)">Eukaryota (classification phylogénétique)</a>
<ul><li><a href="Opisthokonta_(classification_phylog%C3%A9n%C3%A9tique)" title="Opisthokonta (classification phylogénétique)">Opisthokonta (classification phylogénétique)</a>
<ul><li><a href="Metazoa_(classification_phylog%C3%A9n%C3%A9tique)" title="Metazoa (classification phylogénétique)">Metazoa (classification phylogénétique)</a>
<ul><li><a href="Bilateria_(classification_phylog%C3%A9n%C3%A9tique)" title="Bilateria (classification phylogénétique)">Bilateria (classification phylogénétique)</a>
<ul><li><a href="Arthropoda_(classification_phylog%C3%A9n%C3%A9tique)" title="Arthropoda (classification phylogénétique)">Arthropoda (classification phylogénétique)</a></li></ul></li></ul></li></ul></li></ul></li></ul></li>
<li><a href="Orientation_bibliographique_en_entomologie" title="Orientation bibliographique en entomologie">Orientation bibliographique en entomologie</a></li>
<li><a href="Photo-guide_taxinomique_du_monde_animal" class="mw-redirect" title="Photo-guide taxinomique du monde animal">Photo-guide taxinomique du monde animal</a></li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Bibliographie">Bibliographie</h3></div>
<ul><li><abbr class="abbr indicateur-langue" title="Langue : anglais">(en)</abbr> Mayhew PJ., <i>Why are there so many insect species? Perspectives from fossils and phylogenies.</i>Biol Rev Camb Philos Soc. 2007 Aug;82(3):425-54.</li></ul>
<ul id="bandeau-portail" class="bandeau-portail"><li><span class="bandeau-portail-element"><span class="bandeau-portail-icone"><span class="noviewer" typeof="mw:File"></span></span> <span class="bandeau-portail-texte">Portail de l'origine et de l'évolution du vivant</span> </span></li> <li><span class="bandeau-portail-element"><span class="bandeau-portail-icone"><span class="noviewer" typeof="mw:File"></span></span> <span class="bandeau-portail-texte">Portail de l’entomologie</span> </span></li> </ul></div><!--htdig_noindex--><div><div class="zim-footer">
Cet article est issu de <a class="external text" title="Dernière modification le 2025-08-01" href="https://fr.wikipedia.org/wiki/?title=Insecta_(classification_phylog%C3%A9n%C3%A9tique)&amp;oldid=227777086">Wikipédia</a>. Sauf mention contraire, le texte est disponible sous <a class="external text" href="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.fr">Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0</a>. Des conditions supplémentaires peuvent s’appliquer aux fichiers multimédias.
</div>
</div><!--/htdig_noindex--></div>
</div>
</main>
</div>
</div>
</div>
<script src="./_webp_/webpHandler.js"></script>

</body></html>